Ope spørsmål

Dersom eg legg inn påskestøytet i Sagene SV og får slutt på all ulikskap i verda, særleg knytt til klasse, kjønn og etnisitet, og eg får det til innan onsdag, avlyser dei eksamenen i SOS4100 då?

Fylkeskommunal reklame

Åfyfaen. Eg heng noko innforjævleg bak skjema i Vekas mållag-skrivinga. I mellomtida får de kose dykk med denne fylkeskommunale reklame-godbiten frå Nordagutu stasjon.













Bonusspørsmål: Er Nordagutu det artigaste stasjonsnamnet i Noreg? Eller er Hjuksebø (no nedlagt) betre?

Telemark, altså. Stabil hoffleverandør av crazy stadnamn sidan 1919.

Vekas mållag, veke 7

Denne veka var det mange som kunne nådd opp! Men eg trur eg vil skrive litt om endå eit mållag i Telemark, og satsar på at det blir tid til skriveriar om Østfold ei anna veke. Jammen surt for østfoldingane: Fyrst stikk Riise-nemnda av med supinums-i og kløyvd infinitiv. Og no får kjerneområdet vekas mållag-kåringa òg.

Men: Bø mållag, altså. Laget fyller 109 år 2. mars, og du kan lese meir om historia deira på heimesidene til laget. Sist tysdag hadde dei årsmøte, og kven som helst bør la seg imponere av årsmeldinga:

• Laget har vitja alle barnehagane i Bø med informasjonsmateriell og bokgåver.
• Bø mållag har laga ei eiga eventyrbok - Gygrestolen - med flotte illustrasjonar og lokale eventyr, segner og liknande. Boka har allereie selt fleire hundre eksemplar og er ein snakkis i Bø.
• I samarbeid med sparebanken syt mållaget for at alle femteklassingane i Bø får norsk Barneblad. Tinginga varer berre eit år, men introduserer bladet for mange nye lesarar.
• Laget stod for ei nynorsk bokutstilling på biblioteket på seinhausten, som gav større utlån av nynorskbøker.
• Bø Auto og Midt-Telemark Energi fekk kvar sin målblome i arbeidsåret.
• To gonger i året steller Bø mållag i stand Lugarkveld, der lokale heltar fortel gode historier for eit stappfullt Pizzafjos. Visstnok eit slags innlands-rorbua, og utruleg populært. Pengar i kassa gjev det òg!
• Den artige Bø-gradestokken har selt fleire hundre eksemplar dette året òg, og salet gjev ein vinst på titusenvis av kroner.
• I tillegg har laget sytt for sal av nynorske julehefte, delt ut bokmerke til femteklassingane, vore på møte med ordføraren om målbruken i Bø og kasta seg inn i spørsmålet om lokalisering av prostekontoret i Aust-Telemark. Ikkje verst på eitt år!

Torild Aabø gjekk av som leiar etter mange år, og det var heilt tydeleg at møtelyden meinte ho hadde gjort jobben sin - og vel så det. I fjor hadde laget om lag 250.000 kroner i inntekter. Det er ganske imponerande! Og det er tydeleg at laget har ein sentral posisjon i Bø-samfunnet: Då eg var med på møtet deira om skulemålet i Bø, stilte sjølvsagt alle rektorane opp. På fyrste rad sat Varden (med eigen fotograf som hadde køyrt frå Skien), Telemarks-avisa og Bø blad. Morgonen etter hadde NRK Telemark eiga sak om møtet og temaet, og i veka som gjekk har debatten om nynorsken gått i fylkesavisene. Slik set mållaget seg sjølv og målsaka på kartet!

Det er heilt lov å meine at det ikkje er særleg inspirerande å ta fatt på dårleg tal for nynorsken i skuleverket. Likevel meiner eg det er utruleg viktig at fleire lag i pressområde gjer som Bø: Grip fatt i det viktigaste av alle målspørsmål. Berre slik kan vi oppnå gode resultat på lang sikt. Eg vonar Bø mållag lukkast i det viktige skulemålsarbeidet, og at laget kan spreie røynslene sine til andre lag i same situasjon.

Eg vil ikkje bli for sippete, men eg vil gjerne kome med ei vedkjenning: Ved å møte lag som dette ser eg kor viktig Noregs Mållag er, og eg er full av respekt for alle dei flotte menneska som til saman utgjer målrørsla. Gjennom ein fantastisk arbeidsinnsats gjer Bø og dei to hundre andre mållaga ein avgjerande skilnad for målstoda i landet vårt. Det er jammen eit privilegium å få vere nestleiar og leggje til rette for slike prestasjonar!

Stortinget - ein godtepose

Det er mykje å seie om Stortinget. Det er typisk norsk, meir populært i jula, fullt av kaloriar og har eksistert sidan 1957 - akkurat som Twist! For å syne kor sterk denne samanhengen er, vil eg påvise likskapen mellom norske stortingspolitikarar og ein twistpose. Forsyn deg! Men hugs - det legg seg rundt magen.

Banan: Dagfinn Høybråten. For spesielt interesserte. Alltid i fare for å ramle ut av det gode selskap.

Caramell: Siv Jensen. Evig solariumsbrun i fargen og overraskande hard.

Chocolate Toffee: Mette Hanekamhaug. Dukka opp frå inkje, har kort fartstid og er plutseleg overalt. Ikkje særleg smakfull.

Cocos: Kåre Willoch. La deg ikkje skremme av dei framande bokstavane - denne klassikaren har fleire tiårs fartstid. Nordmenn flest har eit elsk-/hattilhøve til denne konfektbiten, men stadig fleire ser nostalgien i det heile.

Daim: Karin Andersen. Knallraud, god og alltid populær. Vi treng fleire av denne!

Golden Toffee: Silvia K. Kosmo. Kom inn i 2006 utan å gjere noko sterkt inntrykk. Du kan truleg ikkje sjå denne føre deg utan hjelp. Likevel: Det finst langt verre val i forsamlinga.

Japp: Martin Kolberg. Du tenkjer "Hæ? Kva gjer denne klumpen her? Høyrde ikkje han til ein annan stad?"

Lakris: Per-Kristian Foss. Sofistikert, elegant og med lang fartstid. Alltid stilig i påkledninga populær i vide krinsar. Likevel ein dark horse i mange samanhengar.

Marsipan: Per Sandberg. Sikkert artig som underhaldning i jula, men ikkje nokon heilårs-favoritt. Utdatert i stilen.

Pearl Nut: Kjell Ingolf Ropstad. Typisk backbencher som er langt betre enn sitt rykte.

Nougatcrisp: Freddy de Ruiter. Ein det sikkert ikkje er noko gale med, men som du ikkje har sjans til å skilje frå dei andre.

Nøtti: Heikki Holmås. Ikkje den største biten i posen, men likevel ein personleg favoritt. Mjuk utanpå og hard inni.

Toblerone: Nicolai Astrup. Dukkar opp når du minst ventar det. Luktar bortgøymt bankkonto i Sveits lang veg.

Vekas mållag, veke 6

Føkk! På etterskot! Jaja. Slik har det blitt. Men du kan trøyste deg med at når veke 6-mållaget kjem på ein måndag, blir det færre dagar å vente til veke 7-mållaget er kåra. Og kanskje det blir eit mållag nær DEG!?

Kor som er: Vekas mållag er det einaste mållaget eg har vore leiar i, nemleg det feiande flotte Studentmållaget i Oslo. I 110 år (og litt til) har laget vore tøffe, kule og viktige i ulike debattar i Noreg, i målrørsla, i akademia og i byen. Ikkje verst!

Det er veldig lite av denne gloriøse historia eg skal ta på meg æra for, men jammen har vi gjort litt dei siste åra òg. Og det kjennest fint å vite at mållaga ikkje berre var viktige i gamle dagar, slik ein av og til kan få kjensla av når ein høyrer bestefedrane i hornet på veggen.

Til dømes kan eg nemne at det særs gode bladet Mål og makt berre blir betre og betre. Skuleboknemndi gjer ein viktig jobb for å fremje nynorsk sakprosa, som seinast blei etterlyst i dag. Og Fivefondet har fått seg heimeside, slik at fleire målstudentar kan få stønad til gode prosjekt. Tøft!

Og så har du hovudlaget. Der varierer aktiviteten mellom storslegne jubileumsseminar på teateret til like storslegne fylleslag i heimen (tilrår den supre drinken SmijOl: Absolute mandarin og julebrus for julekjensla og Lerum appelsinjus og solbærsirup for målkjensla. Blandingstilhøve: 1+1+1+1+isbitar, cocktailbær og det ein måtte finne i heimen).

I veke 5 gav eg frå meg roret til flinke og smarte Tina Fauskanger, som saman med den røynde nestleiar Ulrikke Sægrov, stemmekveget Kjell Sunde, Erlend Løken og Sara Niday samt varagjengen Vegard Foseide og Vegard Opdahl skal leie SmiO mot nye sigrar. Og jammen gjekk det ikkje mange dagane før Tina og tøffingane fekk sitt fyrste anti-SmiO-lesarbrev. Det tyder på at SmiO ikkje er blitt gamle, late og uviktige, men framleis eit lag som er i stand til å skape friksjon. Friksjon skaper varme. Og varme skaper kanskje kjærleik?

Mange varme tankar til SmiO på valentinsdagen!

Tina Fauskanger: Ein ekte nynorsk-kvardags-superhelt.

Litt om normering

Ei av sidene ved det normeringsframlegget som ikkje har fått så mykje merksemd, er ordet bise, som endeleg skal inn i nynorsken. I normeringsframlegget kan ein mellom anna lese dette:

Importordet bise (pyntesaum) har ikkje vore normert i nynorsk før. Det skal bøyast slik:
bise - bisen - bisar - bisane

Og dette:

Bise var oppe i 2000, fordi det ikkje hadde vore normert i nynorsk før. Ordet har
hankjønnsbøying i bokmål, men 2000-nemnda gjekk inn for at det skulle vera hokjønn i
nynorsk.

Og dette:

Sjølv om ordet bise er eit importord, fell det lydleg godt saman med norske arveord.
Likevel bør det truleg behandlast på same måte som andre importord på -e.

Som ein kan sjå, har bise ein meir enn ti år lang historie som satelittord, svevande kring sitt nynorske tellus. Eg seier som Siv Jensen: Nok er nok. Eller som Lenin: Kva må gjerast?

Eg er vel mellom dei som ikkje har nytta dette ordet før. Men kanskje vil det faktum at bise får ei god, nynorsk normering gjere at eg tek steget fullt ut og pensar fleire samtalar inn på emnet pyntesaum? Kor som er: Eg vonar Kulturdepartementet godtek (i alle fall denne delen av) rettskrivingsframlegget, og at vi kan ynskje bise hjartleg velkomen til den nynorske familien!

Lat ikkje dette bli slutten for bise. Lat det bli byrjinga på noko stort!

LM+MGP=GMMLP?

Folk som ikkje kjenner meg særleg godt har ein tendens til å tru at eg berre har to interessefelt: Landsmøteliv og Melodi Grand Prix. Truleg får dei dette biletet stadfesta av folk som kjenner meg ut og inn. Jaja. Men ettersom eg meiner alle bør bidra med det dei er flinke til, tenkjer eg å bidra med ein slags fusjon av dei to emna eg er litt god på her i verda.

Tre ting landsmøtet i Noregs Mållag bør lære av Grand Prix:

1. Treminuttsregelen: Du kan faktisk vinne utan å gå ut over oppsett taletid.
2. Valsystem: Kvifor er det ikkje lov å gje ekstrapoeng for kostyme, hår og tenner ved personval på landsmøte?
3. Glæm og stæsj: Jada, Vest-Agder. De har sikkert masse viktig å kome med. Men kvifor må alle landsmøtedelegatar sjå så forbanne keisame ut? Eg seier JA! til paljettar i landsmøtesalen!

Framtidig landsmøtesveis?













Tre ting Grand Prix bør lære av landsmøtet i Noregs Mållag:

1. Drit i Aust-Europa: Når fekk dei utsendingsrett? Og kven sjekka fullmaktskjemaa deira?
2. Bruk heimemålet: Knoting er for taparar.
3. Ordstyrar: Alle blir glad for å rullere på ordstyrarjobben. Det treng ikkje vere Per Sundnes kvart år.
   

Framtidig landsmøtedelegasjon?